Trang chủ >> Tìm hiểu về việc sử dụng đồ uống có cồn
Trang chủ >> Tìm hiểu về việc sử dụng đồ uống có cồn
Trong Bài Viết Này
Chất cồn (ethanol) chứa trong các loại đồ uống mà ta hay dùng như bia, rượu vang, rượu mạnh và các loại đồ uống khác được tạo ra thông qua quá trình lên men trái cây, ngũ cốc và rau quả. Mặc dù nồng độ cuối cùng (hay còn gọi là nồng độ cồn theo thể tích ABV) khác nhau tùy theo loại đồ uống, nhưng nhìn chung, tất cả chúng đều chứa chất cồn ethanol.
Để giúp bạn hiểu rõ hơn về lượng đồ uống có cồn đã sử dụng, các tổ chức trên thế giới xác định bằng lượng cồn nguyên chất có trong một “đơn vị uống tiêu chuẩn”. Cho dù bạn uống bia, rượu vang hay rượu mạnh, mỗi “đơn vị uống tiêu chuẩn” đều chứa cùng một lượng cồn nguyên chất (tính bằng gam).
Phần này sẽ cung cấp một số thông tin thực tế về đồ uống có cồn và định nghĩa của “đơn vị uống tiêu chuẩn” là gì, để giúp bạn hiểu bạn đang uống gì và uống bao nhiêu.
Tất cả các loại đồ uống có cồn mà chúng ta uống, cho dù là bia, rượu vang, rượu sake, rượu trắng hay rượu mạnh đều chứa chất cồn ethanol, một loại hợp chất hữu cơ được tạo ra khi lên men trái cây, rau quả và ngũ cốc. Bia được làm từ ngũ cốc, rượu vang từ nho và rượu sake từ gạo. Rượu mạnh có thể được làm từ nhiều nguyên liệu khác nhau và trải qua bước chưng cất bổ sung để loại bỏ tạp chất và cô đặc ethanol. Nhưng chất cồn trong tất cả các loại đồ uống này là như nhau.
Một số đồ uống được sản xuất bất hợp pháp hoặc tự chế có thể chứa các loại chất cồn gây độc hại khác. Ví dụ, Methanol (“cồn gỗ”) có liên quan đến nhiều trường hợp ngộ độc và có khả năng gây mù lòa và thậm chí gây tử vong.[i]
[i] Ashurst, J.V. & Nappe, T.M. Methanol toxicity. Treasure Island, FL: StatPearls Publishing, 2023. (Ashurst, J.V. & Nappe, T.M. Độc tính Metanol. Treasure Island, FL: StatPearls Publishing, 2023.)
Dù bạn chọn một ly whisky, cognac, bia hay rượu vang, tất cả đều chứa ethanol. Bất kể bạn chọn loại đồ uống nào, uống cùng một lượng ethanol sẽ có tác dụng như nhau.
Đồ uống có cồn vẫn luôn là đồ uống có cồn.
Các loại đồ uống khác nhau có “độ mạnh” (hay còn gọi là lượng cồn trên mỗi lít chất lỏng) khác nhau. Nó được biểu thị bằng phần trăm cồn theo thể tích, hay còn gọi là ABV và tỉ lệ này khác nhau tùy theo loại đồ uống.
Chính phủ ở nhiều quốc gia chính thức xác định lượng cồn trong một “đơn vị uống tiêu chuẩn”.[i], [ii] Định lượng này là giống nhau đối với rượu vang, bia và rượu mạnh.
Điều này sẽ giúp bạn biết lượng cồn bạn uống, bất kể bạn chọn loại đồ uống nào. Tiếp theo ở phần sau, bạn sẽ tìm hiểu sâu hơn về một “đơn vị uống tiêu chuẩn” cũng như những lời khuyên hữu ích về việc sử dụng đồ uống có cồn.
Tùy theo loại đồ uống, nồng độ cồn sẽ khác nhau: thông thường là 4,5% đối với bia, từ 12% đến 14% đối với rượu vang, 40% đối với rượu mạnh và từ 30 đến 60% đối với rượu trắng.
Tuy đồ uống có cồn được phục vụ trong các ly khác nhau, nhưng lượng cồn trong mỗi đơn vị uống tiêu chuẩn luôn giống nhau.
Định nghĩa về đơn vị uống tiêu chuẩn ở các quốc gia là khác nhau. Định nghĩa phổ biến nhất là 10 gam cồn trong một khẩu phần rượu vang, bia hoặc rượu mạnh.
Các định nghĩa này cho phép bạn chuyển đổi khẩu phần thường được phục vụ đối với các loại đồ uống thành đơn vị uống tiêu chuẩn và lượng gam cồn. Ví dụ, một đơn vị uống tiêu chuẩn 10g tương đương với:
Một ly (250 ml) bia (5% ABV)
Một ly (100 ml) rượu vang (12% ABV)
Một ly (30 ml) rượu mạnh (40% ABV)
Ở Việt Nam, một đơn vị uống tiêu chuẩn được định nghĩa có chứa 10 gam ethanol bất kể thể tích đồ uống và nồng độ cồn.
[i] Kalinowski A, Humphreys K. Governmental standard drink definitions and low-risk alcohol consumption guidelines in 37 countries. Addiction, 2016. 111:1293-8. (Kalinowski A, Humphreys K. Định nghĩa đơn vị rượu tiêu chuẩn của chính phủ và hướng dẫn tiêu thụ rượu ở mức rủi ro thấp tại 37 quốc gia. Nghiện, 2016. 111:1293-8.)
[ii]International Alliance for Responsible Drinking (IARD). Drinking guidelines: general population Washington, DC: IARD, 2022.( Liên minh Quốc tế về Uống rượu có Trách nhiệm (IARD). Hướng dẫn uống rượu: dân số chung. Washington, DC: IARD, 2022.)
Đồ uống có cồn vẫn luôn là đồ uống có cồn, bất kể bạn chọn uống gì. Nếu được tiêu thụ theo cùng một cách, ảnh hưởng của nó đối với hành vi và sức khỏe của bạn là như nhau, cho dù bạn uống bia, rượu vang hay rượu và đều có thể dẫn đến sự lạm dụng.
Bảng này sẽ cho bạn biết lượng cồn có trong các loại đồ uống này với các kích thước và ABV khác nhau. Cách tính dựa trên đơn vị một đơn vị cồn tiêu chuẩn 10 gam.
(dựa trên đơn vị một đơn vị cồn tiêu chuẩn 10g)
| Loại đồ uống (thể tích và ABV) | ABV (%) | Lượng gam cồn | Số lượng đơn vị cồn tiêu chuẩn 10 g (Làm tròn) |
| Rượu vang (trắng, hồng, đỏ) (chai 750ml) |
13.5 | 101.3 | 10 |
| Rượu vang (trắng, hồng, đỏ) (ly 175ml) |
13.5 | 23.6 | 2.4 |
| Rượu vang (trắng, hồng, đỏ) (chai 750ml) |
12 | 90 | 9 |
| Rượu vang (trắng, hồng, đỏ) (ly 175ml) |
12 | 21 | 2 |
| Rượu vang (trắng, hồng, đỏ) (ly 125ml) |
12 | 15 | 1.5 |
| Nước ngọt có cồn (275ml) |
5.5 | 15 | 1.5 |
| Bia lager, bia, rượu táo (chai 330ml) |
5 | 16.5 | 1.7 |
| Bia lager, bia, rượu táo (cốc / 473ml) |
5 | 23.7 | 2.4 |
| Một đơn vị rượu mạnh* (30ml) |
40 | 12 | 1.2 |
| Rượu mạnh (chai 750 ml) |
40 | 300 | 30 |
| Rượu gạo (180ml) |
15 | 27 | 2.7 |
Các loại đồ uống có cồn được sản xuất chính thống luôn tuân theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt với mục đích đảm bảo không có các thành phần có hại và nồng độ cồn (ABV) đúng.
Một số loại đồ uống có cồn được tiêu thụ ở châu Á mà sản xuất thủ công, không có sự giám sát tiêu chuẩn có thể gây hại hoặc thậm chí gây tử vong bởi nồng độ cồn (ABV) chứa trong các loại đồ uống này có thể rất cao, hoặc có chứa các hóa chất có hại, dễ bị nhiễm bẩn.[i][ii] Có rất nhiều ca ngộ độc và tử vong trên khắp thế giới hàng năm do sử dụng những loại đồ uống này.
Không phải lúc nào bạn cũng biết mình đang sử dụng loại đồ uống có cồn gì. Hãy nhớ chỉ mua và sử dụng sản phẩm từ những nơi và người mà bạn tin tưởng.
[i] International Alliance for Responsible Drinking (IARD). Alcohol in the shadow economy: Unregulated, untaxed, and potentially toxic. Washington, DC: IARD, 2018. (Liên minh Quốc tế về Uống rượu có Trách nhiệm (IARD). Rượu trong nền kinh tế ngầm: Không được kiểm soát, không bị đánh thuế và có khả năng độc hại. Washington, DC: IARD, 2018.)
[ii]Lachenmeier, D.W. et al. The impact of unrecorded alcohol use on health: what do we know in 2020? J Stud Alcohol Drugs, 2021. 82: 28-41. (Lachenmeier, D.W. và cộng sự. Tác động của việc sử dụng rượu không được ghi nhận đối với sức khỏe: những gì chúng ta biết vào năm 2020? J Stud Alcohol Drugs, 2021. 82: 28-41.)
Đồ uống có cồn được sản xuất thủ công có thể gây hại đến sức khỏe của bạn vì chúng có thể chứa:
Nhiều người thường uống bia, rượu vang và rượu mạnh trong bữa ăn hoặc uống riêng. Tất cả các loại đồ uống này đều chứa calo. Mỗi gam ethanol có khoảng 7 calo (kcal), vì vậy một đơn vị uống tiêu chuẩn 10 gam chứa khoảng 70 calo. Đường trong bia và rượu vang cũng bổ sung calo, cũng như việc pha đồ uống có cồn với nước trái cây hoặc nước ngọt, điều này làm cho tổng lượng calo tăng cao hơn. Do đó, các loại đồ uống khác nhau có tổng lượng calo khác nhau, ngay cả khi chúng tương đương với một đơn vị uống tiêu chuẩn. [ii]
Trong một số loại đồ uống có cồn có chứa thành phần dinh dưỡng khác như vitamin và chất chống oxy hóa nhưng chiếm nồng độ rất nhỏ trong một khẩu phần thông thường. Bạn không nên uống đồ uống có cồn dựa theo giá trị dinh dưỡng hoặc với mục đích để tăng cường sức khỏe.
[i] Cederbaum, A.I. Alcohol metabolism. Clin Liver Dis, 2012. 16: 667-85.( Cederbaum, A.I. Chuyển hóa rượu. Clin Liver Dis, 2012. 16: 667-85.)
[ii] Medline Plus. Calorie count – alcoholic beverages. 2024.( Medline Plus. Đếm calo – đồ uống có cồn. 2024.)
Vì không có sự giám sát đối với rượu được sản xuất thủ công và tại gia cũng như không có tiêu chuẩn hướng dẫn, những đồ uống này có thể không an toàn. Chúng có thể chứa nồng độ cồn (ABV) rất cao hoặc bao gồm các thành phần độc hại và dễ bị nhiễm bẩn.
Đồ uống có cồn sẽ vẫn luôn là đồ uống có cồn. Một đơn vị uống tiêu chuẩn của bia, rượu vang và rượu mạnh đều chứa cùng một lượng cồn nguyên chất. Nếu được uống theo cùng một cách, chúng đều sẽ có tác dụng tương tự đối với cơ thể. Không có đồ uống nào “an toàn hơn” đồ uống nào và tất cả đều có khả năng bị lạm dụng như nhau.
Mặc dù một số đồ uống có cồn có chứa chất chống oxy hóa và vitamin, nhưng chúng chỉ chiếm một hàm lượng rất nhỏ. Thành phần hoạt tính chính trong đồ uống có chứa cồn là ethanol và ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Điều này đồng nghĩa với nhiều rủi ro tiềm ẩn từ việc uống một lượng lớn bia, rượu vang hoặc rượu mạnh lớn hơn bất kỳ lợi ích nào có thể có từ các thành phần này.
Không có định nghĩa về đơn vị uống tiêu chuẩn duy nhất. Ở đa số các quốc gia, tiêu chuẩn 10 gam là phổ biến nhất, tuy nhiên các định nghĩa về đơn vị uống tiêu chuẩn có thể dao động từ 8 đến 20 gam.
Các hướng dẫn phòng tránh tác hại của đồ uống có cồn thường cung cấp giới hạn tiêu thụ theo gam cồn. Người tiêu dùng cũng thường được khuyên chuyển đổi sang đơn vị cồn tiêu chuẩn để tạo sự dễ dàng trong việc sử dụng tùy theo nhu cầu mỗi cá nhân.
Các nguồn thông tin trên trang web này không nhằm mục đích đưa ra lời khuyên về sức khỏe cho bất kỳ cá nhân nào. Nếu bạn có bất kỳ lo ngại gì về việc sử dụng đồ uống có cồn của bản thân, hãy tìm đến trợ giúp và tư vấn từ chuyên gia y tế. Các chuyên gia sẽ giúp xác định điều gì là tốt nhất dựa trên mỗi cá nhân, tùy theo các yếu tố nguy cơ, bao gồm tiền sử gia đình, di truyền và lối sống. Đối với một số người, lựa chọn tốt nhất có thể là không nên uống đồ uống có cồn.
© 2025 __ Copyright. Developed by Ruder Finn ERA
