Home >> ពិសាក្នុងរបៀបរស់នៅដែលមានសុខភាពល្អ
ពិសាក្នុងរបៀបរស់នៅដែលមានសុខភាពល្អ
On this article
3.0 Introduction
វិទ្យាសាស្រ្តប្រាប់យើងថាសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យភាគច្រើនដែលជ្រើសរើសពិសាស្រាក្នុងកម្រិតសមរម្យអាចជាផ្នែកមួយនៃរបៀប រស់នៅដែលមានសុខភាពល្អ។ សរុបមក អ្នកពិសាកម្រិតសមរម្យយ៉ាងហោចណាស់ក៏រស់បានយូរដូចអ្នកដែលមិនពិសាដែរ ហើយ ពួកគេមានហានិភ័យទាបចំពោះជំងឺទូទៅមួយចំនួន។
គន្លឹះសម្រាប់កម្រិតសមរម្យគឺការយល់ដឹងថាតើអ្នកពិសាប៉ុន្មាន និងដឹងពីដែនកំណត់របស់អ្នក។ វាក៏មានន័យដឹងថាពេលណាមិនពិសា។ កម្រិតសមរម្យក៏មានន័យថាការដឹងពីរបៀបដែលការពិសារបស់អ្នកអាចប៉ះពាល់ដល់អ្នកដែលនៅជុំវិញអ្នក។
ផ្នែកនេះផ្តល់នូវចំណុចមួយចំនួនដើម្បីចងចាំនៅពេលអ្នកពិសា មិនថាជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក នៅពេលអ្នកចេញ ទៅក្រៅ ឬក្នុងឱកាសពិសេសក៏ដោយ។
3.1 ការពិសាស្រាកម្រិតសមរម្យ និងសុខភាព
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ការពិសាស្រាកម្រិតសមរម្យអាចជាផ្នែកមួយនៃរបៀបរស់នៅដែលមានសុខភាពល្អសម្រាប់ មនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អភាគច្រើន។[i][ii]
[i] Mostofsky, E. et al. Key findings on alcohol consumption and a variety of health outcomes from the Nurses’ Health Study. Am J Public Health, 2016.106:1586-91
[ii] Loef, M. & Walach, H. The combined effects of healthy lifestyle behaviors on all-cause mortality: A systematic review and meta-analysis. Preventive Medicine, 2012. 55: 163-170.
ជាមធ្យម អ្នកពិសាស្រាកម្រិតសមរម្យ រស់នៅយ៉ាងហោចណាស់បានយូរដូច មនុស្សដែលមិនពិសាស្រា ហើយអាចមានហានិភ័យទាបចំពោះការវិវត្តទៅជាជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរ ក្បាល និងជំងឺទឹកនោមផ្អែម។[iii][iv]
ជាទូទៅ ហានិភ័យរបស់បុគ្គលណាមួយអាស្រ័យទៅលើកត្តាជាច្រើន មិនត្រឹមតែលើ ការពិសាស្រាប៉ុណ្ណោះទេ ហើយប្រសិនបើអ្នកមានសំណួរអំពីរបៀបដែលការពិសាអាចអនុវត្តចំពោះស្ថានភាពជាក់លាក់របស់អ្នក សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ។
[iii] Li, Y. et al. Healthy lifestyle and life expectancy free of cancer, cardiovascular disease, and type 2 diabetes: prospective cohort study. BMJ, 2020. 368: I6669.
[iv] Boden-Albala, B. & Sacco, R.L. Lifestyle factors and stroke risk: exercise, alcohol, diet, obesity, smoking, drug use, and stress. Curr Atheroscler Rep, 2000. 2:160-6.
3.2 របៀបបន្ថយការពិសារបស់អ្នកមកកម្រិតសមរម្យ
ខណៈអ្នកពិសាស្រាពេញវ័យមួយចំនួនយល់ពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនអំពីរបៀបដែលការពិសានឹងប៉ះពាល់ពួកគេ និងស្ថានភាព ដែលទំនងធ្វើឱ្យពួកគេ និងអ្នកផ្សេងទៀតប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់
មនុស្សជាច្រើនផ្សេងទៀតមិនយល់ទេ។ មិនថាអ្នកគិតថាអ្នកដឹងពីដែនកំ ណត់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកឬទេ ព័ត៌មានទាំងនេះអាចជួយអ្នកធ្វើការសម្រេច ចិត្ត អំពីពិសាស្រារបស់អ្នក និងវិធីកាត់បន្ថយហានិភ័យរបស់អ្នក។
ប៉ុន្តែមានរឿងមួយចំនួនដែលអ្នកត្រូវដឹងជាមុន បើទោះបីជាការពិសារបស់ អ្នកមានកម្រិតសមរម្យក៏ដោយ។
- គ្មាននរណាម្នាក់គួរពិសាដើម្បីបង្កើនសុខភាពរបស់ពួកគេ ហើយ គ្មាននរណាម្នាក់ដែលមិនពិសាស្រាគួរតែចាប់ផ្តើមធ្វើដូច្នេះ សម្រាប់ហេតុផលសុខភាពនោះទេ។
- ជាតិអាល់កុលប៉ះពាល់ដល់មនុស្សគ្រប់រូបខុសៗគ្នា ហើយ ចំពោះមនុស្សមួយចំនួន និងក្នុងស្ថានភាពខ្លះ សូម្បីតែជាតិ អាល់កុលតិចតួចក៏អាចបង្កើនហានិភ័យនៃគ្រោះថ្នាក់ដែរ។
- ការពិសាស្រាច្រើនជាងជាការណែនាំផ្លូវការនឹងបង្កើន ឱកាសរបស់អ្នកក្នុងការកើតជំងឺ និងរបួស។
- ប្រសិនបើអ្នកជ្រើសរើសពិសាស្រា សូមយកចិត្តទុកដាក់លើរបៀបរស់នៅទូទៅរបស់អ្នក។ ជៀសវាងការជក់បារី ញ៉ាំអាហារដែលមានសុខភាពល្អ និងមានតុល្យភាព ជៀសវាងការឡើងទម្ងន់ និងធ្វើលំហាត់ប្រាណឱ្យបាន ទៀងទាត់។ ទាំងនេះគឺជាការពិចារណាដ៏សំខាន់ ទោះបីជាអ្នកមិនពិសាស្រាក៏ដោយ។
- ហើយតែងតែពិសាប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ គិតមិនត្រឹមតែអំពីហានិភ័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអំពី អត្ថន័យនៃការពិសារបស់អ្នកចំពោះអ្នកដែលនៅជុំវិញអ្នក។
តើអ្នកដឹងទេ?
ការផឹកកាហ្វេ ភេសជ្ជៈកាហ្វេអ៊ីនផ្សេងទៀត ឬ ភេសជ្ជៈ ប៉ូវ កម្លាំងនឹងមិនធ្វើឱ្យអ្នកស្វាងឡើយពេលអ្នកកំពុងផឹក។ វាក៏នឹងមិនធ្វើឲ្យអ្នកស្វាងបន្ទាប់ពីការផឹកស្រាច្រើនដែរ។
មធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីរក្សាភាពស្វាងគឺមិនត្រូវផឹក ឬ រក្សាការផឹករបស់អ្នកក្នុងកម្រិតមធ្យម។ ហើយវិធីតែមួយគត់ ដើម្បីស្វាងឡើងវិញ គឺត្រូវរង់ចាំ!
អាស្រ័យលើចំនួនដែលអ្នកបានផឹក អ្នកប្រហែលជានៅតែមាន ជាតិអាល់កុលក្នុងឈាមរបស់អ្នកមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីផឹក ហើយ ថែមទាំងអាចលើសពីដែនកំណត់ BAC ស្របច្បាប់សម្រាប់ ការបើកបរ។
ការយល់ដឹងអំពីដែនកំណត់របស់អ្នក
មានព័ត៌មានមានប្រយោជន៍មួយចំនួនដែលអាចជួយអ្នកឱ្យយល់ពីដែនកំណត់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក និងបរិមាណដែលអ្នក អាចពិសាដោយមិនស្រវឹង។
“ភេសជ្ជៈស្តង់ដារ” គឺជាការណែនាំដ៏មានប្រយោជន៍ក្នុងការតាមដានថា តើអ្នកកំពុងទទួលទាន គ្រឿងស្រវឹងប៉ុន្មាន ហើយអាចជួយអ្នកក្នុងការរាប់ភេសជ្ជៈរបស់អ្នក។
ភ្នាក់ងារសុខភាពតាមបណ្តាប្រទេសជុំវិញពិភពលោកក៏មានការណែនាំសម្រាប់ពលរដ្ឋពួកគេ ដើម្បីជួយឱ្យយល់ អំពីដែន កំណត់នៃការពិសារបស់ពួកគេ។ ការអនុលោមតាមគោលការណ៍ណែនាំទាំងនេះអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យសុខភាព ដែលអាចកើតមាន។
គោលការណ៍ណែនាំជារឿយៗមានភាពខុសគ្នាពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ ហើយជាការល្អបំផុតក្នុងការស្គាល់ខ្លួនអ្នក ជាមួយនឹងអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់អ្នកណែនាំ។
ពេលណាមិនត្រូវពិសា
សម្រាប់មនុស្សមួយចំនួន ល្អបំផុតមិនត្រូវពិសាគ្រឿងស្រវឹង ដើម្បីជៀសវាងហានិភ័យនៃរបួស ឬបញ្ហាសុខភាព។ នេះអនុវត្តចំពោះមនុស្សដែល៖
- ត្រូវបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានប្រវត្តិគ្រួសារនៃជំងឺមហារីកដែលទាក់ទងនឹងការពិសាគ្រឿងស្រវឹង (ឧ. សុដន់ស្ត្រី មាត់ បំពង់ក និងប្រអប់សំឡេង ថ្លើម ពោះវៀនធំ)
- កំពុងជាសះស្បើយពីជំងឺដោយសារការសេពគ្រឿងស្រវឹង ហើយកំពុងទទួលការព្យាបាល
- ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានជម្ងឺក្រិនថ្លើម សម្ពាធឈាមខ្ពស់ ឬជំងឺរ៉ាំរ៉ៃផ្សេងទៀត
- មានស្ថានភាពសុខភាពផ្លូវចិត្ត ឬលេបថ្នាំដែលមានឥទ្ធិពលលើអារម្មណ៍ អាកប្បកិរិយា ឬការផ្តោតអារម្មណ៍
- ប្រើថ្នាំកំសាន្ត
- ដំណើរការគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ ឬគ្រឿងចក្រផ្សេងៗដែលត្រូវការជំនាញខ្ពស់
- ចូលរួមក្នុងកីឡាដូចជា ជិះកង់ ជិះស្គី ឬជិះទូកក្តោង
មនុស្សខាងក្រោមនេះគួរចៀសវាងការពិសាគ្រឿងស្រវឹងទាំងអស់គ្នា៖
មនុស្សខាងក្រោមនេះគួរចៀសវាងការពិសាគ្រឿងស្រវឹងទាំងអស់គ្នា៖
- ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ឬកំពុងបំបៅដោះកូន
- យុវជនដែលមានអាយុក្រោមអាយុទិញគ្រឿងស្រវឹងស្របច្បាប់
- ជនណាដែលបើកបរយានជំនិះ ឬម៉ូតូកង់ពីរ
ការពិចារណាទាំងនេះជាច្រើនត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងការណែនាំអំពីការពិសា។
មនុស្សខាងក្រោមនេះគួរចៀសវាងការពិសាគ្រឿងស្រវឹងទាំងអស់គ្នា៖
- ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ឬកំពុងបំបៅដោះកូន
- យុវជនដែលមានអាយុក្រោមអាយុទិញគ្រឿងស្រវឹងស្របច្បាប់
- ជនណាដែលបើកបរយានជំនិះ ឬម៉ូតូកង់ពីរ
ការពិចារណាទាំងនេះជាច្រើនត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងការណែនាំអំពីការពិសា។
អ្នកមិនគួរពិសាស្រាដើម្បី៖
- កែលម្អសុខភាពរបស់អ្នក
- ធ្វើឱ្យខ្លួនអ្នកមើលទៅគួរឱ្យចង់ស្រឡាញ់ ឬណែណង់ស្មុគ្រស្មាញ
- ដោះស្រាយបញ្ហា ឬធ្វើឱ្យអារម្មណ៍របស់អ្នកប្រសើរឡើង
3.3 ការជ្រើសរើសការទទួលខុសត្រូវ
ការជ្រើសរើសជាអ្នកពិសាដោយទំនួលខុសត្រូវ មានន័យថា ជាការពិសាសមរម្យ និងជៀសវាងស្ថានភាពដែលអាចបង្កើនហានិភ័យ នៃគ្រោះថ្នាក់របស់អ្នក។ វាក៏មានន័យថាការដឹងពីរបៀបដែលការពិសារបស់អ្នកអាចប៉ះពាល់ដល់អ្នកជុំវិញ។
នេះមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសនៅពេលដែលអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអំណោយដល់ការពិសាច្រើនជ្រុល។ នេះគឺជាដំបូន្មានជា មូលដ្ឋានមួយចំនួនដែលអាចជួយអ្នកក្នុងការគ្រប់គ្រងការពិសារបស់អ្នក។
- តាមដានថាតើអ្នកពិសាប៉ុន្មាន។ នេះជួយឱ្យអ្នកដឹងពីការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងរបស់អ្នក។
- កំណត់ដែនកំណត់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នក។ ម្រេចចិត្តមុនពេលអ្នកចាប់ផ្តើមថាអ្នកនឹងឈប់ពិសាមុនពេលវាហួសប្រមាណ និងប៉ះពាល់ដល់អាកប្បកិរិយារបស់អ្នក។
- កំណត់ល្បឿនខ្លួនអ្នក។ ពិសាយឺតៗដើម្បីផ្តល់ពេលវេលាដល់រាងកាយដើម្បីកែច្នៃជាតិអាល់កុល។
- ពិសាជាតិទឹកថែម។ ជំនួសដោយទឹក ឬភេសជ្ជៈគ្មានជាតិអាល់កុល ។ នេះជួយបន្ថយបរិមាណជាតិអាល់កុល ក្នុងខ្លួន របស់អ្នក និងជួយអ្នកដំណើរការវា។
- ពិសាជាមួយអាហារ។ ការញ៉ាំអាហារបន្ថយការស្រូបជាតិអាល់កុល និងការពារបរិមាណក្នុងឈាមរបស់អ្នកកុំឲ្យឡើងលឿនពេក។
- ត្រូវប្រាកដថាអ្នកស្ថិតនៅក្នុងស្មារតីដ៏ល្អ។ ការពិសាស្រានៅពេលអ្នកធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬតូចចិត្តទំនងជាធ្វើឱ្យអ្នកមាន អារម្មណ៍កាន់តែអាក្រក់។ វាក៏អាចប៉ះពាល់ដល់របៀបដែលអ្នកប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយមនុស្សផ្សេងទៀត ការវិនិច្ឆ័យរបស់អ្នក និងការសម្រេចចិត្តដែលអ្នកធ្វើ។
- រៀបចំផែនការជាមុន។ ដឹងពីកន្លែងដែលអ្នកទៅ និងជាមួយអ្នកណា និងរបៀបដែលអ្នកអាចទៅដល់ផ្ទះ ដោយសុវត្ថិភាព។
- កុំពិសារគ្រឿងស្រវឹង និងបើកបរ។ ឡានតាក់ស៊ី កម្មវិធីចែករំលែកជិះ និងការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈមានទាំងអស់។ អ្នកអាចសុំជិះជាមួយមិត្តភ័ក្តិដែលមិនបានពិសា ឬសុំមិត្តឲ្យធ្វើជាអ្នកបើកបរជូនអ្នក ។
- អ្នកមិនចាំបាច់ពិសាដើម្បីសប្បាយទេ។
ការពិសាស្រានិងទំនាក់ទំនងរបស់អ្នក
ការពិសាស្រាអាចប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងរបស់អ្នកជាមួយមនុស្សផ្សេងទៀត។ អ្នកអាចយល់ឃើញពីស្ថានភាពផ្សេងៗគ្នា នៅពេលអ្នកពិសាស្រា និងធ្វើការសម្រេចចិត្តផ្សេងៗ ដែលអាចធ្វើឲ្យអ្នក ឬអ្នកដែលនៅជុំវិញអ្នកប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់។
អ្នកដែលពិសាច្រើនហួសប្រមាណអាចជួបប្រទះនឹងការផ្លាស់ប្តូរបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ពួកគេ។[i]
អាកប្បកិរិយាហឹង្សាត្រូវបាន ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងស្ថានភាពសុខភាពផ្លូវចិត្ត,[ii]ហើយអាចធ្វើឲ្យកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរដោយការពិសាស្រាច្រើនលើសលប់។[iii]
អំពើហឹង្សាក៏កើតឡើងផងដែរនៅពេលអវត្តមាននៃការពិសាស្រា ហើយគ្រឿងស្រវឹងមិនមែនជាលេសដែលអាចទទួលយកបាន សម្រាប់អំពើហិង្សានោះទេ។
[i] Luchetti, M. et al. Alcohol use and personality change in middle and older adulthood findings from the Health and Retirement Study. J Pers, 2018. 86: 1003-1016.
[ii] Whiting, D. et al. Violence and mental disorders: a structured review of associations by individual diagnoses, risk factors, and risk assessment. Lancet Psychiatry. 2021. 8:150-161.
[iii] Castillo-Carniglia, A. et al. Psychiatric comorbidities in alcohol use disorder. Lancet Psychiatry, 2019. 6: 1068-1080.
មនុស្សដែលកំពុងជួបប្រទះបញ្ហាទាំងនេះនៅក្នុងខ្លួនគេ ឬមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ពួកគេ ត្រូវបានគេណែនាំឱ្យស្វែងរក ជំនួយពីអ្នកជំនាញ ឬក្រុមជំនួយ។
កន្លែងដែលត្រូវស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែម
RDAPAC ផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពទូទៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងការពិសាស្រា និងសុខភាព និងប្រធានបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដើម្បីគាំទ្រ អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការសម្រួលមកកម្រិតសមរម្យចំពោះការពិសារបស់ពួកគេ។ សម្រាប់អ្នកដែលចង់ស្វែងយល់បន្ថែម វ៉ិបសាយថ៍ខាង ក្រោមផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែម។ ប្រភពទាំងនេះភាគច្រើនមានជាភាសាអង់គ្លេសតែប៉ុណ្ណោះ។ មួយចំនួនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ រដ្ឋាភិបាល រីឯប្រភពផ្សេងទៀតត្រូវបានគាំទ្រដោយឧស្សាហកម្មដើម្បីគាំទ្រដល់ការកាត់បន្ថយការពិសាស្រាដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់។
- ប្រភពព័ត៌មានរបស់រដ្ឋាភិបាល
Alcohol/s Effects on the Body, US National institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA)
Rethinking Drinking: Alcohol and Your Health, US National institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA)
Alcohol Misuse, UK National Health Service
Alcohol, Australian Government
Health New Zealand, New Zealand government
- ប្រភពព័ត៌មានដែលគាំទ្រដោយឧស្សាហកម្ម
Drinkaware, UK
Drinkwise, Australia
DRINKiQ, Diageo plc (international and available in multiple languages)
IARD Reviews, International Alliance for Responsible Drinking (for comprehensive reviews of the science on a range of topics)
សាកល្បងចំណេះដឹងរបស់អ្នក(ពិត ឬមិនពិត)
Countries around the world use a common definition of moderate drinking and uniform guidelines developed by the World Health Organization.
Click to reveal
Countries around the world use a common definition of moderate drinking and uniform guidelines developed by the World Health Organization.
False
Each country sets its own limits and guidelines to best inform its citizens. The guidelines are relatively consistent in their advice but vary to reflect culture and local custom.
The only thing that can sober me up after a night of drinking is time.
Click to reveal
The only thing that can sober me up after a night of drinking is time.
False
There is nothing you can do to speed up how quickly your body processes alcohol. The only thing to do is wait.
Beer is a lighter drink than wine or spirits and is better for my health.
Click to reveal
Beer is a lighter drink than wine or spirits and is better for my health.
False
Beer, wine, and spirits all contain alcohol and a standard serving of each contains exactly the same amount. How many drinks you have, not what you drink, determines the effects of your drinking.
Drinking alcohol can be part of a healthy lifestyle.
Click to reveal
Drinking alcohol can be part of a healthy lifestyle.
True
For many people, drinking in moderation can be part of a healthy lifestyle, along with healthy eating and exercise habits and not smoking. Drinking in excess is never healthy and some people should consider not drinking if they have particular health issues.
